Van verzet tot verbinding: de man achter de tunnel
Interview Rob en Annemieke Franken
Als onderdeel van het project Aanpak Verkeersdruk Thorbeckeweg-N516, wordt er een nieuwe tunnel gebouwd in Zaanstad. Deze tunnel, de Gé Frankentunnel, krijgt een naam met betekenis. Het is niet zomaar een infrastructuurproject, maar een eerbetoon aan een man die een rol speelde in het verzet in het oosten van het land en in het bestuur en de ontwikkeling van de Zaanstreek. De naam verbindt verleden en heden – letterlijk en figuurlijk.
Zoon en dochter Franken
In het najaar van 2025 klopt Rob Franken aan bij het Project Informatiepunt van het project Thorbeckeweg. Hij ontmoet daar omgevingsmanager Harry Kel. Rob vertelt dat Gé Franken zijn vader was en dat er een boek over zijn leven verschenen is: Gé Franken. Verzetsstrijder, burgemeester, zakenman (1920-1994), geschreven door Erik Schaap. In de openbare ruimte van Zaanstad zijn veel oud-burgemeesters benoemd en nu dus ook burgemeester Franken. Na een mooi gesprek, wordt besloten om een interview met Rob en zijn zus Annemieke in te plannen, om meer te vertellen over hun vader. Dit interview vindt plaats op 23 december op het projectbureau naast de bouw van de tunnel.
Oorlogsjaren
De wortels van dit verhaal liggen in de Tweede Wereldoorlog. Als jonge man raakte Gé Franken al vroeg betrokken bij het verzet. Samen met zijn ouders, broers en toekomstige vrouw maakte hij deel uit van het ambtenarenverzet, een netwerk dat zich bezighield met het vervalsen van persoonsbewijzen, het regelen van distributiebonnen en het ondersteunen van onderduikers. Over die periode sprak hij zelf nauwelijks. De oorlog liet diepe sporen na. Wel hield hij veel documentatie bij, zorgvuldig bewaard in archieven die pas jaren later door zijn familieleden werden doorzocht. Wat daaruit naar voren kwam, was indrukwekkend: een jonge man die al op vroege leeftijd een organiserende en leidinggevende rol vervulde, onder druk van de oorlog.
Bestuurder met visie
Na de oorlog werd zijn bestuurlijke talent snel herkend. Via het Ministerie van Binnenlandse Zaken en verschillende functies, kwam hij uiteindelijk terecht in de Zaanstreek, waar hij burgemeester werd in een tijd van grote veranderingen.
De regio was volop in ontwikkeling: slechte riolering, woningnood en versnipperde gemeenten vroegen om stevige besluiten. Als burgemeester zette hij zich in voor schaalvergroting, betere infrastructuur en een toekomstbestendige Zaanstreek. Hij was een van de grondleggers van de gemeentelijke fusies die uiteindelijk zouden leiden tot Zaanstad.
Weerstand tegen deze plannen was er zeker. Fusies, nieuwbouw en infrastructurele ingrepen riepen emoties op. Toch hield hij zich eraan vast dat samenwerking en verbinding noodzakelijk waren voor de toekomst van de regio.
Lopen over de bodem van het Noordzeekanaal
Een van de meest tot de verbeelding sprekende momenten uit zijn burgemeesterschap was zijn betrokkenheid bij de Coentunnel. Er werd voor gekozen om eerst de IJ-tunnel te bouwen en daarna pas de Coentunnel. Gé, en vele anderen met hem, vonden het erg belangrijk om de Coentunnel eerst te bouwen.
Om aandacht te vragen voor het belang van een goede verbinding tussen Amsterdam en de Zaanstreek, nam hij deel aan een opvallende publieksactie: Na slechts een halve dag duiktraining, ‘wandelde’ hij in duikuitrusting over de bodem van het Noordzeekanaal, gesteund door media en publiek. De actie kreeg landelijke aandacht en droeg bij aan het politieke besluit om de Coentunnel voorafgaand aan de IJ-tunnel te bouwen.
De tunnel werd daarmee niet alleen een technisch hoogstandje, maar ook een symbool van doorzettingsvermogen en visie.
Een tunnel als symbool
Dat nu opnieuw een tunnel zijn naam draagt, voelt voor zijn familie bijzonder passend. Tunnels staan voor verbinding: tussen oevers, tussen mensen, tussen verleden en toekomst. Zijn levensverhaal loopt van het ondergrondse werk in het verzet, via bestuurlijke verantwoordelijkheid als burgemeester, naar fysieke verbindingen in het landschap. Dat juist een tunnel deze geschiedenis samenvat, maakt de vernoeming meer dan symbolisch.
Een nalatenschap die verbindt
Voor zijn kinderen bracht het lezen van het boek over hun vader onverwachte inzichten. Niet alleen over het verzet, maar ook over de mens achter de verschillende functies. Iemand die niet op eer uit was, maar die wel degelijk een blijvende invloed heeft gehad op de regio.
Met de naam van deze tunnel blijft zijn verhaal zichtbaar. Niet als standbeeld, maar als een dagelijks gebruikte verbinding – precies zoals hij het waarschijnlijk zelf het liefst had gezien.
Altijd als eerste op de hoogte!
Boskalis maakt gebruik van de Boskalis Projectenapp om weggebruikers en de (nabije) omgeving zo goed mogelijk te informeren over de werkzaamheden. Scan de QR-code en download de app; dan ben je altijd als eerste op de hoogte van de werkzaamheden. De werkzaamheden worden op www.thorbeckeweg.nl gedeeld in onze nieuwsberichten en in de nieuwsbrief.
We begrijpen dat de werkzaamheden soms overlast kunnen veroorzaken. Wij doen ons best om de hinder zo veel mogelijk te beperken en bedanken je daarom voor je geduld. Mocht je vragen hebben of meer informatie willen over de planning of omleidingen, neem dan gerust contact op:
- E-mail: thorbeckeweg@boskalis.com, Telefonisch (geen persvragen): tijdens kantooruren op 06 – 50 08 69 26
- Persoonlijk: elke donderdag tussen 13.00 en 16.00 uur tijdens het inloopmoment in het Project Informatiepunt van Boskalis op de parkeerplaats Wibautstraat naast de ingang van het Vijfhoekpark.
- Persvragen kunt u mailen naar thorbeckeweg@zaanstad.nl